8 ກັນຍາ ວັນສາກົນແຫ່ງການລຶບລ້າງຄວາມບໍ່ຮູ້ໜັງສື


...

09.09.2019 10:57     

   ເນື່ອງໃນໂອກາດວັນສາ ກົນແຫ່ງການລຶບລ້າງຄວາມບໍ່ຮູ້ໜັງສື ຄົບຮອບ 54 ປີ (8/9/ 1965-8/9/2019) ທ່ານນາງແສງເດືອນ ຫຼ້າຈັນທະບູນ ລັດຖະມົນຕີວ່າການກະຊວງສຶກສາທິການ ແລະ ກິລາໄດ້ ໃຫ້ກຽດຖະແຫຼງຂ່າວຕໍ່ສື່ມວນ ຊົນໃນວັນທີ 7 ກັນຍາ ທີ່ກະ ຊວງສຶກສາທິການ ແລະກິລາວ່າ: ວັນທີ 8 ກັນຍາ ຂອງທຸກປີແມ່ນວັນສາກົນແຫ່ງການລຶບລ້າງຄວາມບໍ່ຮູ້ໜັງສື ຊຶ່ງປີນີ້ໄດ້ໝູນວຽນມາ ຄົບຮອບ 54 ປີ ວັນດັ່ງກ່າວ ແມ່ນວັນທີ່ມີຄວາມໝາຍສຳຄັນຢ່າງຍິ່ງ ຕໍ່ປະຊາຊາດໃນທົ່ວໂລກ ໂດຍສະເພາະແມ່ນຜູ້ດ້ອຍໂອກາດ, ພາດໂອກາດທາງການສຶກສາ ຊຶ່ງຕົ້ນຕໍແມ່ນຄວາມບໍ່ຮູ້ໜັງສື ແລະ ການຮຽນ ບໍ່ຈົບການສຶກສາຂັ້ນພື້ນຖານ ຊຶ່ງມັນໄດ້ກາຍເປັນອຸປະສັກຢ່າງໃຫຍ່ຫຼວງຕໍ່ກັບການພັດທະນາຄົນກໍຄືການພັດທະນາຊັບພະຍາກອນມະນຸດ, ພັດທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມຂອງຊາດ. ດ້ວຍເຫດຜົນດັ່ງກ່າວ, ປະຊາຊົນຜູ້ຮັກຫອມສັນຕິພາບ ປະຊາທິປະໄຕ ແລະ ຮັກຄວາມເປັນທຳຢູ່ໃນທົ່ວໂລກ ຈຶ່ງໄດ້ພ້ອມກັນສະເໜີເພື່ອທວງເອົາສິດ ໃນການສຶກສາຮ່ຳຮຽນແນໃສ່ເຮັດໃຫ້ປະຊາຊົນເຫຼົ່ານັ້ນຫຼຸດພົ້ນອອກຈາກຄວາມບໍ່ຮູ້ໜັງສື ແລະ ຮຽນຈົບຊັ້ນປະຖົມ ຫຼື ຮຽນສູງກວ່ານັ້ນ ເພື່ອໃຫ້ຄົນເຮົາມີລະດັບຄວາມຮູ້-ຄວາມສາມາດສູງຂຶ້ນໄປເລື້ອຍໆ.
ກອງປະຊຸມສາກົນລະດັບລັດຖະມົນຕີກະຊວງສຶກສາທິການ ໃນປີ 1965 ທີ່ນະຄອນຫຼວງເຕເຮລັງ ປະເທດອີລານ;ໄດ້ຄົ້ນຄວ້ານໍາສະເໜີໃຫ້ມີວັນສາກົນແຫ່ງການລຶບລ້າງຄວາມບໍ່ຮູ້ໜັງສື ຊຶ່ງໃນຊຸມປີຕໍ່ມາຄືປີ 1986 ກອງປະຊຸມໃຫຍ່ອົງການອຸຍແນັດສະໂກ ຄັ້ງທີ 14 ຈຶ່ງມີມະຕິຮັບຮອງເອົາ ວັນທີ 8 ກັນຍາ ຂອງທຸກໆປີໃຫ້ເປັນວັນສາກົນແຫ່ງການຮຽນຮູ້ໜັງສື ແລະ ພ້ອມກັນນັ້ນກໍໄດ້ຮຽກຮ້ອງໃຫ້ທຸກໆປະເທດ ທີ່ເປັນສະມາຊິກຂອງອົງການສະຫະປະຊາຊາດ ຈັດຕັ້ງສະເຫຼີມສະຫຼອງວັນດັ່ງກ່າວທຸກໆປີ ເພື່ອສະຫຼຸບຕີລາຄາຜົນຂອງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດແຜນການລຶບລ້າງຄວາມບໍ່ຮູ້ໜັງສື ໃນປະເທດຂອງຕົນ; ພ້ອມກັນນັ້ນກໍໄດ້ກຳນົດທິດທາງ, ແຜນການ, ຄາດໝາຍສູ້ຊົນ ແລະ ວິທີການຈັດການສຶກສາ ແນໃສ່ການຮຽນຮູ້ໜັງສືໃນປີຕໍ່ໆໄປ.
ໃນແຕ່ລະປີ, ຜູ້ອໍານວຍການໃຫຍ່ອົງການອຸຍແນັດສະໂກ ໄດ້ມີສານໃຫ້ລັດພາຄີໃຫ້ເອົາ ໃຈໃສ່ສົ່ງເສີມການຮຽນຮູ້ໜັງສື ແລະ ການພັດທະນາແບບຍືນຍົງ ພ້ອມທັງມີຄໍາຂວັນອອກ ໃນແຕ່ລະປີ, ສໍາລັບປີ 2019 ນີ້ ແມ່ນ "ການຮູ້ໜັງສື ກັບ ຄວາມຫຼາກຫຼາຍທາງດ້ານພາສາ" (Literacy and Multilingualism) ສຳລັບ ສປປ ລາວ ຂອງພວກເຮົາ ພັກ ແລະ ລັດຖະບານ ຍາມໃດກໍໃຫ້ຄວາມສໍາຄັນຕໍ່ວຽກການສຶກສາຂອງປະຊາຊົນບັນດາເຜົ່າ, ຕໍ່ການລຶບລ້າງຄວາມບໍ່ຮູ້ໜັງສືທີ່ໄດ້ລະບຸຢູ່ໃນກົດໝາຍວ່າດ້ວຍການສຶກສາຂອງລາວ. ພາຍຫຼັງໄດ້ຈັດຕັ້ງພິທີປະກາດ ໃນວັນທີ 28/8/2015 ເປັນຕົ້ນມາ. ພັກ-ລັດຖະບານກໍຄືກະຊວງສຶກສາທິການ ແລະ ກິລາໄດ້ສືບຕໍ່ເກັບກຳສະຖິຕິຈຳນວນປະຊາກອນທີ່ຍັງບໍ່ທັນຈົບຊັ້ນປະຖົມ ແລະ ຈັດຕັ້ງການຮຽນ-ການສອນ, ສົກຮຽນປີ 2018-2019 ມີຜົນສໍາເລັດດັ່ງນີ້: ປະຊາກອນ ໃນເກນອາຍຸ 6-14 ປີ 1.765 ຄົນ, ຍິງ 830 ຄົນ, ປະຊາກອນທີ່ເກນອາຍຸ 15-40 ປີ ຮຽນຈົບຊັ້ນປະຖົມບຳລຸງໄດ້ທັງໜົດ 5.924 ຄົນ, ຍິງ 3.029 ຄົນ, ນອກຈາກນີ້ ຍັງໄດ້ບຳລຸງຊັ້ນມັດທະຍົມ ແລະ ຜູ້ຮຽນຈົບຊັ້ນມັດທະຍົມຕອນຕົ້ນລະບົບບໍາລຸງ ໄດ້ຈໍານວນ 30.065 ຄົນ, ຍິງ 14.362 ຄົນ. ຈົບຊັ້ນມັດທະຍົມຕອນປາຍ ໄດ້ຈໍານວນ 2.336 ຄົນ, ຍິງ 685 ຄົນ. ປັດຈຸບັນປະກາດຈົບຊັ້ນມັດທະຍົມຕອນຕົ້ນທົ່ວເມືອງໄດ້ 134 ເມືອງ ແລະ ປະກາດຈົບຊັ້ນມັດທະຍົມຕອນຕົ້ນບໍາລຸງຂັ້ນແຂວງ ໄດ້ 6 ແຂວງ ແລະ 1 ນະຄອນຫຼວງ.
ອີງໃສ່ເປົ້າໝາຍການພັດທະນາທີ່ຍືນຍົງການສຶກສາຫຼັງປີ 2015 ຈະພັດທະນາຕາມທິດແບບຍືນຍົງ ແລະ ການຮຽນຮູ້ຕະຫຼອດຊີວິດ. ສະນັ້ນ ສປປ ລາວ ພວກເຮົາຈະໄດ້ເລັ່ງໃສ່ຍົກລະດັບການສຶກສາໃຫ້ພົນລະເມືອງລາວຈົບການສຶກສາພາກບັງຄັບ 9 ປີຮຽນ ດ້ວຍການເອົາໃຈໃສ່ຂະຫຍາຍຕາໜ່າງການສຶກສາຊັ້ນປະຖົມ ແລະ ມັດທະຍົມຕອນຕົ້ນໃຫ້ທົ່ວເຖິງ ພ້ອມທັງສ້າງເງື່ອນໄຂໃຫ້ພົນລະເມືອງລາວສາມາດເຂົ້າເຖິງການສຶກສາຢ່າງມີຄວາມສະເໝີພາບກັນ, ພ້ອມນັ້ນ ກໍເອົາໃຈໃສ່ຈັດການຮຽນ-ການສອນການບໍາລຸງຍົກລະດັບໃຫ້ປະຊາຊົນ ໃນຮູບແບບການສຶກສານອກໂຮງຮຽນໃຫ້ເປັນປົກກະຕິ ແລະ ຕໍ່ເນື່ອງ, ຜູ້ຈົບຊັ້ນປະຖົມສຶກສາແລ້ວກໍໃຫ້ໄດ້ສືບຕໍ່ບໍາລຸງໃຫ້ຈົບຊັ້ນມັດທະຍົມຕົ້ນ ຫຼື ສູງຂຶ້ນໄປກວ່ານັ້ນ. ສອນໃຫ້ຜູ້ຮຽນມີຄວາມຮູ້ຕິດພັນກັບການຮຽນຮູ້ວິຊາຊີບໃດໜຶ່ງທີ່ໝັ້ນຄົງ, ນຳເອົາຄວາມຮູ້ນັ້ນໄປພັດທະນາຄຸນນະພາບຊີວິດຂອງເຂົາເຈົ້າໃຫ້ດີຂຶ້ນ, ນຳເອົາຄວາມຮູ້ນັ້ນໄປພັດທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມຂອງຊາດໃຫ້ຈະເລີນກ້າວໜ້າຂຶ້ນເລື້ອຍໆ. ພວກເຮົາຍັງຈະໄດ້ເອົາໃຈໃສ່ບໍາລຸງຊັ້ນປະຖົມໃຫ້ກຸ່ມຄົນທີ່ຕົກຄ້າງ ແລະ ຊຸກຍູ້ໃຫ້ຮຽນຕໍ່ຊັ້ນມັດທະຍົມຕົ້ນ. ຄາດໝາຍພວກເຮົາຮອດປີ 2020, ປະຊາກອນທີ່ມີເກນອາຍຸ 15-35 ປີໃຫ້ສຳເລັດການສຶກສາຊັ້ນມັດທະຍົມຕອນຕົ້ນບຳລຸງໃນຂອບເຂດທົ່ວປະເທດ. ດັ່ງນັ້ນ, ຂ້າພະເຈົ້າຂໍຮຽກຮ້ອງ ມາຍັງຄະນະພັກ, ອຳນາດການປົກຄອງ, ຜູ້ບໍລິຫານການສຶກສາ, ຄູ-ອາຈານ, ນັກຮຽນ, ພໍ່ແມ່ປະຊາຊົນບັນດາເຜົ່າ, ປະເທດເພື່ອນມິດ ແລະ ທຸກການຈັດຕັ້ງສາກົນ ຈົ່ງໄດ້ສືບຕໍ່ປະກອບສ່ວນສະໜັບສະໜູນ ໃນການພັດທະນາວຽກງານສຶກສາ ແລະ ກິລາ ເປັນຕົ້ນແມ່ນວຽກງານສຶກສານອກໂຮງຮຽນກໍຄືວຽກງານລຶບລ້າງຄວາມບໍ່ຮູ້ໜັງສື ໃຫ້ມີຜົນສໍາເລັດເປັນຢ່າງດີ.
ພ້ອມນັ້ນ, ປັດຈຸບັນ ອ້າຍເອື້ອຍນ້ອງ ພໍ່ແມ່ ປະຊາຊົນ ຢູ່ໃນພາກໃຕ້ ຂອງພວກເຮົາ ກໍາລັງປະສົບໄພພິບັດນໍ້າຖ້ວມຢ່າງໜັກໜ່ວງ. ຂ້າພະເຈົ້າ ຕາງໜ້າໃຫ້ຄະນະພັກ, ຄະນະນໍາກະຊວງສຶກສາທິການ ແລະ ກິລາ ຂໍສະແດງຄວາມເສຍໃຈ ຕໍ່ເຫດການໄພພິບັດໃນຄັ້ງນີ້, ພ້ອມນັ້ນ ຂໍສົ່ງກໍາລັງໃຈ ແລະ ຄວາມເປັນຫ່ວງເປັນໃຍອັນສູງມາຍັງ ອໍານາດການປົກຄອງທ້ອງຖິ່ນ, ຜູ້ບໍລິຫານການສຶກສາ ແລະ ກິລາ, ນັກຮຽນ-ນັກສຶກສາ ຕະຫຼອດຮອດ ພໍ່ແມ່ປະຊາຊົນບັນດາເຜົ່າໃນພາກໃຕ້ ຈົ່ງພ້ອມກັນສູ້ຊົນຜ່ານຜ່າໄພພິບັດໃນຄັ້ງນີ້ ດ້ວຍຄວາມສາມັກຄີ, ນໍ້າໃຈເດັດດ່ຽວ. ສໍາລັບຂະແໜງການສຶກສາ ແລະ ກິລາ ພວກເຮົາກໍກໍາລັງຮີບໂຮມການຊ່ວຍເຫຼືອລົງໄປສົມທົບກັບພາກສ່ວນອື່ນໆ ເພື່ອຊ່ວຍເຫຼືອ, ບິແບ່ງຄວາມທຸກໂສກຂອງພໍ່ແມ່ປະຊາຊົນບັນດາເຜົ່າຢູ່ພາກໃຕ້. (ໂດຍ: ພູວັນ)