ປະ­ຫວັດ​ຄວາມ​ເປັນ​ມາ​ຂອງ​ວັນ​ສ້າງ­ຕັ້ງ​ອົງ­ການ​ສະ­ຫະ​ປະ­ຊາ­ຊາດ

24.10.2019 9:16     

(ເນື່ອງ​ໃນ​ໂອ​ກາດ​ວັນ​ສ້າງ​ຕັ້ງ​ອົງ​ການ​ສະ​ຫະ​ປະ​ຊາ​ຊາດ ຄົບ​ຮອບ 74 ປີ)

   ເຫດຜົນ​ທີ່​ພາໃຫ້​ມີ​ວັນ​ສະຫະ​ປະຊາຊາດ​ນັ້ນ ກໍເພື່ອ​ລະນຶກ ແລະ ສະເຫຼີມສະຫຼອງ​ໃຫ້​ແກ່​ການ​ກຳເນີດ​ຂອງ​ອົງ ການ​ ສະຫະ​ປະຊາຊາດ ໂດຍ ໃຫ້ການ​ຮັບ​ຮູ້​ເຖິງ​ຄວາມ​ສະເໝີ ພາບ ແລະ ສິດທິ​ມະນຸດ ເພື່ອ ​ເສີມ​ສ້າງສັນ​ຕິ​ພາບ ແລະ ຄວາມໝັ້ນຄົງ.

   ອົງການ​ສະຫະ​ປະຊາ ຊາດ (United Nations Orga nization) ຫຼື UN ເປັນ​ອົງການ​ຈັດ​ຕັ້ງ​ສາກົນ​ທີ່​ມີ​ບົດບາດ​ສຳ ຄັນ​ໃນ​ການ​ນຳ​ສັນຕິພາບ​ມາສູ່​ໂລກ ໂດຍ​ພະຍາຍາມ​ໃຫ້​ມະ ນຸດ​ທຸກ​ປະເທດ, ທຸກ​ພາສາ ໄດ້​ ຢູ່​ຮ່ວມ​ກັນ​ຢ່າງ​ສະເໝີພາບ ແລະ ສະຫງົບ​ສຸກ. UN ສ້າງຕັ້ງ​ຂຶ້ນ​ໃນ​ສະໄໝ​ສົງຄາມ​ໂລກ ຄັ້ງ​ທີ 2 (1939-1945), ໂດຍ​ການ​ຮ່ວມ​ມື​ຂອງ​ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ​ອັງກິດ​ຄື: ທ່ານ ວິນ​ສ​ຕັນ ເຊີ​ຊິລ ແລະ ທ່ານ ແຟຣ​ງຄ​ລິນ ດີ.ຣູ​ສ​ເວນ ປະທານາທິບໍດີ​ອາ​ເມ​ຣິ​ກາ ດ້ວຍ​ເຫດຜົນ 3 ຢ່າງ​ຄື: ແກ້​ໄຂ​ຂໍ້​ຂັດ​ແຍ່ງ ລະຫວ່າງ​ປະເທດ​ຄູ່​ກໍລະນີ ໂດຍ​ສັນຕິ​ວິທີ, ເປັນ​ແກນ​ກາງ​ໃນ​ການ​ນຳ​ເອົາ​ສັນຕິພາບ​ຢ່າງ​ຖາວອນ​ມາ​ໃຫ້​ໂລກ ແລະ ເປັນ​ສູນ​ກາງຂອງ​ການ​ຮ່ວມ​ມື​ຊ່ວຍເຫຼືອ​ລະຫວ່າງ​ປະເທດ ທາງ​ດ້ານ​ເສດຖະກິດ, ສັງຄົມ ແລະ ວັດທະນະ​ທຳ. ອົງການ​ສະຫະ​ປະຊາຊາດ (ສປຊ) ມີ​ສຳນັກງານ​ໃຫຍ່​ຕັ້ງ​ຢູ່​ນິວ​ຢອກ ປະເທດ​ອາ​ເມ​ຣິ​ກາ, ພາສາ​ທາງ​ການ​ທີ່​ໃຊ້​ມີ​ຢູ່ 6 ພາສາ​ຄື: ພາສາ​ອັງກິດ, ຝຣັ່ງ, ແ​ອັສ​ປາຍ​ໂຍນ, ຣັດ​ເຊຍ, ຈີນ ແລະ ອາ​ຣັບ. ເລຂາທິການ​ໃຫຍ່​ສະຫະ​ປະຊາຊາດ​ຄົນ​ປັດຈຸບັນ​ແມ່ນ​ທ່ານ ອັນໂຕ​ນີ​ໂອ ກູ​ເຕີ​ເຣສ (ປ໋ອກ​ຕຸຍ​ການ) ທີ່​ເຂົ້າ​ຮັບ​ຕຳແໜ່ງ​ຕໍ່​ຈາກ ທ່ານ ບັນ​ກີ​ມູນ ໃນ​ວັນ​ທີ 1 ມັງກອນ 2017. ການ​ເລີ່ມ​ສ້າງຕັ້ງ​ອົງການ​ສະຫະ​ປະຊາຊາດ ແມ່ນ​ດໍາ​ເນີນ​ມາ​ເປັນ​ຂັ້ນ​ຕອນ​ຕາມ​ລຳດັບ​ດັ່ງນີ້: 

   ໃນ​ວັນ​ທີ 12 ມິຖຸນາ ປີ 1941, ຜູ້ຕາງໜ້າ​ຈາກ​ປະເທດ​ຕ່າງໆ ໄດ້​ມາ​ປະຊຸມ​ຮ່ວມ​ກັນ​ທີ່ ພະ​ຣາ​ຊະ​ວັງ​ເຊ​ນ​ເຈມ ປະເທດ​ອັງກິດ, ເພື່ອ​ເຈລະຈາ​ຢຸດຕິ​ສົງຄາມ​ໂລກ​ຄັ້ງ​ທີ 2 ໂດຍ​ມີ​ການ​ລົງ​ນາມ​ໃນ​ຖະແຫຼງການ​ລອນ​ດອນ ລະຫວ່າງ ບັນດາ​ຜູ້ຕາງໜ້າ​ລັດຖະບານ​ພັດ​ຖິ່ນ​ໃນ​ປະເທດ​ອັງກິດ ແລະ ສະເໜີ​ໃຫ້​ຈັດ​ຕັ້ງ​ອົງການ​ສັນຕິພາບ​ໂລກ.

   ໃນ​ວັນ​ທີ 14 ເດືອນ​ສິງຫາ ປີ 1941, ທ່ານ ແຟຣ​ງຄ​ລິນ ດີ.ຣູ​ສ​ເວລ ປະທານາທິບໍດີ ອາ​ເມ​ຣິ​ກາ ໄດ້​ອອກ​ຖະແຫຼງການ​ຮ່ວມ​ກັບ​ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ​ອັງກິດ ທ່ານ ວິນ​ສ​ຕັນ ເຊີ​ຊິລ (ທີ່​ເຮືອກຳປັ່ນ​ຮົບ Augusta ເອີ້ນ​ຖະແຫຼງການ​ນີ້​ວ່າ; "ກົດ​ບັດ​ອັດ​ລັງ​ຕິກ" ເພື່ອ​ສ້າງຕັ້ງ​ອົງການ​ສັນຕິພາບ ແລະ ກໍໃຫ້ເກີດ​ການ​ຮ່ວມ​ລົງ​ນາມ​ໃນ​ຖະແຫຼງການ​ສະຫະ​ປະຊາຊາດ ເຮັດ​ໃຫ້​ເກີດ​ຄຳ​ວ່າ "ສະຫະ​ປະຊາຊາດ".

   ວັນ​ທີ 30 ຕຸລາ ປີ 1943, ຜູ້ຕາງໜ້າ​ຂອງ​ຈີນ, ສະຫະພາບ​ໂຊ​ວຽດ (ຣັດ​ເຊຍ), ອັງກິດ ແລະ ອາ​ເມ​ຣິ​ກາ ໄດ້​ປະຊຸມ​ປຶກສາ​ຫາລື ແລະ ໄດ້​ລົງ​ນາມ​ໃນ​ຖະແຫຼງການ ມົສ​ກູ.
ໃນ​ລະຫວ່າງ​ວັນ​ທີ 21 ສິງຫາ ເຖິງ​ວັນ​ທີ 7 ຕຸລາ 1944, ຜູ້ຕາງໜ້າ​ຂອງ​ຈີນ, ສະຫະພາບ​ໂຊ​ວຽດ, ອັງກິດ ແລະ ອາ​ເມ​ຣິ​ກາ ໄດ້​ມີ​ກອງ​ປະຊຸມ​ປຶກສາ​ຫາລື​ກ່ຽວ​ກັບ​ຮ່າງ​ກົດ​ບັດ​ລົງ​ປະຊາ​ມະຕິ​ທີ່ ດຳ​ບາ​ຣ​ຕັນ ໂອກ (Dumbarton Oak) ເຂດ​ຊານເມືອງ ວໍ​ຊິງ​ຕັນ ດີ.ຊີ.
ໃນ​ວັນ​ທີ 4-11 ກຸມພາ ປີ 1945, ທ່ານ ແຟຣ​ງຄ​ລິນ ດີ. ຣູ​ສ ​ເວລ, ທ່ານ ເຊີ​ຊິລ ແລະ ທ່ານ ຈອມພົນ ສະ​ຕາ​ລິນ ໄດ້​ປະຊຸມ​ທີ່​ເມືອງ ຍັລ​ຕາ ແຫຼມ​ໄຄ​ຣເມຍ ໃນ​ສະຫະພາບ​ໂຊ​ ວຽດ ເພື່ອ​ພິຈາລະນາ​ແກ້​ໄຂ​ ເພີ່ມ​ເຕີມ​ຮ່າງ​ກົດ​ບັດ​ຂອງ​ສະ ຫະ​ປະຊາຊາດ ໂດຍ​ຕົກລົງ​ກັນ​ໃນ​ເລື່ອງ​ສິດທິ​ຢັບ​ຢັ້ງ​ຄວາມ​ປອດ​ໄພ.
ໃນ​ວັນ​ທີ 25 ເມສາ ປີ 1945, ມີ​ກອງ​ປະຊຸມ​ທີ່​ເມືອງ​ຊານ​ຟຣານ​ຊິ​ສ​ໂກ ລະຫວ່າງ ປະເທດ​ຕ່າງໆ​ຈຳນວນ 50 ປະເທດ ເພື່ອ​ຮ່ວມ​ລົງ​ນາມ​ໃນ​ກົດ​ບັດ​ຂອງ​ສະຫະ​ປະຊາ​ຊາດ.
ໃນ​ວັນ​ທີ 24 ຕຸລາ ປີ 1945, ກົດ​ບັດ​ສະຫະ​ປະຊາຊາດ ໄດ້​ຮັບ​ສັດຕະຍາບັນ​ຈາກ ອາ​ເມ​ຣິ​ກາ, ຝຣັ່ງ, ອັງກິດ, ສະຫະພາບ​ໂຊ​ວຽດ, ຈີນ ແລະ ປະເທດ​ສ່ວນ​ໃຫຍ່​ທີ່​ລົງ​ນາມ​ໃນ​ກົດ​ບັດ​ສະຫະ​ປະຊາຊາດ ແລະ ກົດ​ບັດ​ເລີ່ມ​ມີ​ຜົນ​ບັງຄັບ​ໃຊ້. ດັ່ງນັ້ນ, ຈຶ່ງ​ໄດ້​ມີ​ການ​ກຳນົດ​ໃຫ້​ວັນ​ທີ 24 ຕຸລາ ຂອງ​ທຸກ​ປີ​ເປັນ​ວັນ "ວັນ​ສະຫະ​ປະຊາຊາດ". ສະມາຊິກ​ໃນ​ເບື້ອງ​ຕົ້ນ​ຂອງ​ການ​ກໍ່​ຕັ້ງ​ອົງການ​ສະຫະ​ປະຊາຊາດ ມີ​ຈຳນວນ 51 ປະ​ເທດ.

   ອົງການ​ສະຫະ​ປະຊາ ຊາດມີ​ໄວ້​ຄື: ໜຶ່ງ: ເພື່ອ​ຮັກສາ​ສັນຕິພາບ​ຂອງ​ໂລກ, ແກ້​ໄຂ​ຂໍ້​ຂັດ​ແຍ່ງ​ໂດຍ​ສັນຕິ​ວິທີ ໂດຍ​ອີງໃສ່​ລະບົບ​ຄວາມ​ໝັ້ນຄົງ​ຮ່ວມ​ກັນ ໃຫ້​ຄວາມ​ສຳຄັນ​ຕໍ່​ສິດທິ​ມະ​ນຸດ. ສອງ: ເພື່ອ​ການ​ຮ່ວມ​ມື​ທາງ​ດ້ານ​ເສດຖະກິດ- ສັງຄົມ ບົນ​ພື້ນຖານ​ແຫ່ງ​ຄວາມ​ສະເໝີພາບ, ຄວາມ​ຍຸຕິ​ທຳ, ກຽດ​ສັກ​ສີ​ຂອງ​ມະນຸດ ແລະ ຄວາມ​ຜາ​ສຸກ​ຂອງ​ທຸກໆ​ຄົນ. ສາມ: ເພື່ອ​ແກ້​ໄຂ​ບັນຫາ​ອານາ​ນິຄົມ ແລະ ສະໜັບສະໜູນ​ໃຫ້ ດິນແດນ​ອານາ​ນິຄົມ​ມີ​ເອກະລາດ ແລະ ອະທິປະ​ໄຕ. ສີ່: ເພື່ອ​ສ້າງ​ຄວາມ​ສົມ​ດູ​ນ​ຂອງ​ການ​ເພິ່ງ​ພາ​ອາໄສ​ກັນ ແລະ ປົກ​ປ້ອງ​ຜົນ​ປະໂຫຍດ​ແຫ່ງ​ຊາດ ໃນ​ກໍລະນີ​ທີ່​ເກີດ​ບັນຫາ​ລະຫວ່າງ​ປະເທດ ບໍ່​ວ່າ​ຈະ​ເປັນ​ບັນຫາ​ເສດຖະກິດ, ສັງຄົມ, ວັດທະນະທຳ ຫຼື ມະນຸດ​ສະ​ທຳ. ຫ້າ: ເພື່ອ​ເປັນ​ສູນ​ກາງ​ໃນ​ການ​ຮ່ວມ​ມື ແລະ ການ​ປະສານ​ງານ​ຂອງ​ປະເທດ​ຕ່າງໆ. ຫົກ: ເພື່ອ​ພັດທະນາ​ການ​ພົວພັນ​ລະຫວ່າງ​ປະ​ເທດ.

   ກິດຈະກຳ​ໃນ​ວັນ​ສະຫະ​ປະຊາຊາດ ໃນ​ວັນ​ນີ້ ໜ່ວຍ​ງານ​ທີ່​ກ່ຽວຂ້ອງ​ຈະ​ຈັດ​ງານ​ວາງສະແດງ ເພື່ອ​ເຜີຍແຜ່​ປະຫວັດ​ຄວາມ​ເປັນ​ມາ ແລະ ຈຸດປະສົງ​ຂອງ​ການ​ສ້າງຕັ້ງ​ອົງການ​ສະຫະ​ປະຊາຊາດ ໂດຍ​ມີ​ການ​ຕິດ​ທຸງ​ຂອງ​ອົງການ​ສະຫະ​ປະຊາຊາດ ຕາມ​ສະຖານທີ່​ສຳຄັນໆ​ໃນ​ປະເທດ​ຕ່າງໆ.